Sıcaklık | Isı İndeksi | Oransal Nem | Çiğ Noktası | Basınç | Rüzgar Hızı | Rüzgar Yönü
Rüzgar Soğutma Derecesi | Yağış Miktarı | Yağış Hızı | Güneş Radyasyonu
Ultraviyole İndeksi | Evapotranspirasyon | Hissedilen Sıcaklık

Sıcaklık (Temperature)
Bir maddenin ısı veya moleküler hareketinin derecesinin ölçüsüdür. Teorik olarak, moleküler hareketin durduğu varsayılan mutlak sıfır değerli bir ıskala üzerinden ölçülür. Sıcaklık aynı zamanda sıcaklığın veya soğukluğun bir derecesidir. Yer gözlemlerinde sıcaklık değeri serbest hava içerisinde, gölgede ve yere yakın bir çevrede ölçülür.

 

Isı İndeksi (Heat Index)
Sıcaklığın nasıl hissedildiğinin tanımını veren, nem ve hava sıcaklığı bileşenidir. Bu indeks gerçek hava sıcaklığı değil, Sıcaklık ve nem değerlerinin kombinasyonu şeklinde hesaplanan bir değerdir.

 

Oransal Nem (Relative Humidity)
Havadaki nem miktarını(Su Buharını) ifade etmek için mutlak nem, oransal nem ve özgül nem gibi değerler de kullanılmasına karşın en çok oransal nem değeri kullanılmaktadır. Oransal nem, havadaki mevcut su buharı miktarının havanın taşıyabildiği su buharı miktarına bölünmesiyle elde edilen bir ölçü olup yüzde olarak (%) gösterilir. Bu değer çeşitli şekillerde hesaplanabilmesine karşın bu değeri, mevcut hava buhar basıncını doymuş buhar basıncına bölmek ve 100'le çarparak hesaplamak en yaygın kullanılan yöntemlerden biridir.

Oransal nem değeri çiğ noktası ile sık sık karıştırılan bir terimdir. Çünkü, çiğ noktası da bir nem ölçüsüdür. Ancak, çiğ noktası değeri nemin insanlar tarafından nasıl algılandığını ifade etmekte kullanılmaktadır. Daha geniş bilgi için çiğ noktası açıklamasını okuyunuz.

 

Çiğ Noktası (Dewpoint)
Çiğ noktası havadaki nemi ifade etmek için kullanılan bir başka ölçüdür. Hava soğudukça, su buharından yeterli enerji serbest bırakılarak yoğunlaşma yani sıvılaşma başlar. Bu işlem, buharlaşma işinin tam tersidir. Nasıl ki, su buharlaşırken yeterli enerjiyle buhar haline geçiyorsa, yoğunlaşma sırasında da enerji kaybedilerek tekrar su haline dönüşmektedir. İşte suyun buhar halinden tekrar sıvı haline dönüştüğü sıcaklık derecesi, çiğ noktası derecesidir. Başka bir ifadeyle söylemek gerekirse, hava soğudukça oransal nem artar ve %100'e ulaştığında ise yoğunlaşma başlar. İşte, oransal nemin %100'e ulaştığı sıcaklık derecesi çiğ noktası indeksini gösterir. Eğer, çiğ noktası artıyorsa sadece havadaki nem miktarı artmaktadır. Ancak, oransal nem artıyorsa sıcaklık ve nemin her ikisinde de artış var demektir. Çiğ noktası değeri hiçbir zaman sıcaklık derecesinin üstünde olamaz. Doyum halinde, örneğin %100 oransal nemde, sıcaklık ve çiğ noktası değerleri aynıdır. Çiğ noktası dereceleri insanların sıcaklığı nasıl hissettiklerini göstermek için kullanılmaktadır. Aşağıdaki çizelgede buna ilişkin bilgiler yer almaktadır.

Çiğ Noktası (°C)	İnsan tarafından algılama
24° ve üstü	Son derece rahatsız edici, bunaltıcı hava
21° - 23°	Çok nemli, bunaltıcı hava
18° - 20°	Çoğu kişi için bunaltıcı hava
15° - 17°	Çoğu kişi için iyi, ancak bazıları için nemli, bunaltıcı hava
12° - 14°	Rahat hava
9° - 11°	Çok rahat hava
8° ve altı	Kuru hava

 

Basınç (Barometer, Pressure)
Meteorolojide, herhangi bir yerdeki birim alana atmosfer ağırlığının yarattığı kuvvet. Atmosfer basıncı veya barometrik basınç olarak ta bilinir. Herhangi bir noktadaki atmosfer basıncı denilince, bu nokta birim alan üzerinde dikey olarak uzanan havanın ağırlığı akla gelir. Standart atmosferde bu değer 760 mm.lik cıva sütununa eşittir.

 

Rüzgar Hızı (Wind Speed)
Birim zaman içinde havanın hareket oranı. Rüzgar hızı değişik yollarla ölçülebilir. Gözlem değerleri m/s, km/h, knot veya deniz mili şeklinde gösterilebilmektedir.

 

Rüzgar Yönü (Wind Direction)
Rüzgarın nereden geldiğini gösterir yön. Örneğin; Doğulu rüzgar, doğuya doğru değil, doğudan eser. Rüzgar yönü, gerçek kuzey yönüne veya pusuladaki 360 dereceye göre, en yakın 5 dereceler halinde pusuladaki temel 16 nokta (Kuzey, kuzey-kuzeydoğu, kuzeydoğu, doğu...vs.) temel alınarak rapor edilir.

 

Rüzgar Soğutma Derecesi (Wind Chill Index)
Sıcaklığın insan vücudu üzerindeki etkisi ile rüzgarın genel ortama etkisinin dikkate alınmasıyla hesaplanan sıcaklık değeri. Rüzgar soğutma indeksi, vücudun ortalama ısı kaybı ile sıcaklığın nasıl hissedildiğini ortaya koyar. Bu değer gerçek hava sıcaklığı değildir ve o değerden farklıdır. Şöyle bir örnek konunun anlaşılmasını kolaylaştıracaktır. Rüzgarsız sıcak havalarda insan sıcağı daha fazla hissederken, rüzgarlı havalarda aynı sıcaklık daha az hissedilmektedir. Bu olayın nedeni, rüzgarın soğutma etkisinden dolayı sıcaklığın insan tarafından daha az olarak algılanmasıdır.

 

Yağış Miktarı (Rainfall)
Çoğunlukla sıvı olmak üzere her türlü yağış (yağmur, kar, dolu, sulusepken, çiğ, kırağı, buz kristalleri ve sis gibi.) miktarı. Yere düşen yağış miktarı yağış ölçerler yani plüviyometreler yardımıyla mm. veya inç olarak ölçülür. Yağışın sayısal değerlerle ifade edilmesidir. Yağış miktarının belirlenebilmesi için yağış ölçerde belli bir birikintinin olması gerekir.

 

Yağış Hızı (Rain Rate)
Bir saatte düşen yağış miktarını gösteren bir ölçü olup genellikle mm/h olarak ifade edilmektedir.

 

Güneş Radyasyonu (Solar Radiation)
Doğrudan güneşten alınan radyasyondur. Bu tür radyasyon güneşten yayıldığında, radyasyon dağılımı 0.5 mikron dalga boyu, mavi-yeşil güneş tayfıyla ve maksimum yoğunlukla karakterize edilir. Bu özellikleriyle de yer radyasyonundan ayrılır.

 

Ultraviyole İndeksi (Ultraviolet Index)
Güneş ışınları yaşamın temel kaynaklarından birisidir. Ancak, çok fazlası da zararlıdır. Çünkü, güneşten yayılan ultraviyole (UV) radyasyonuna belirli bir düzeyden fazla maruz kalınması halinde deride güneş yanıkları oluşur. UV'ye uzun süre maruz kalındığında ise deride erken yaşlanma, kırışıklar, deri kanseri, katarakt, alerji ve bağışıklık sisteminde bozulmalar gibi ciddi hastalık sorunları söz konusu olabilir.

UV İndeksi güneş ışınlarının beklenen riskini belirten günlük bir tahmindir. İndeks değeri, 0 ile 10+ arasında bir ölçek ile UV yoğunluğunu gösterir. Örnek olarak 0 düzeyi en düşük riski; 10+ düzeyi çok yüksek riski göstermektedir. UV indeks değeri bulutluluk yanında enlem ve boylam dereceleri, yer örtüsü (beyaz kum, toprak, beton, yeşil alan vb), su, mevsim, günün saati vb. gibi yerel bazı parametrelere göre coğrafi bölgelere göre farklılıklar gösterir. Aşağıdaki çizelgede UV İndeks değerleri ve risk düzeyleri gösterilmiştir:

UV İndeks Değeri 0 - 2 3 - 4 5 - 6 7 - 9 10+

Etkilenme Düzeyi Çok Düşük Düşük Orta Yüksek Çok Yüksek

Çok yüksek UV etkisinden korunmak için:
• Saat 10 ile 16 arasında güneş altında bulunmaktan kaçınınız.
• Mümkünse gölge yerler veya gölgelikler altında bulunmayı tercih ediniz..
• Mümkün olduğunca, geniş kenarlı şapka ve uzun kollu hafif dokunmuş açık renkli giysileri giyiniz.
• Vücudun açık kalan yerlerine geniş spektrumlu güneş kremleri (Sun Protection Factor-15 veya daha üstü) sürünüz ve her iki saatte bir uygulayınız.
• 6 aydan daha küçük bebekleri güneş altında bulundurmayınız. 6 ay ve üstü yaştaki çocukları güneşin en etkili olduğu saatlerde dışarı bırakmayınız. Eğer zorunlu nedenlerle dışarıda tutulacaksa mutlaka güneş koruyucu krem sürünüz.

 

Su Kaybı (Evapotranspirasyon)
Evapotranspirasyon veya kısaca ET, toprak yüzeyinden evaporasyon (buharlaşma) yoluyla veya transpirasyon (terleme, solunum) yoluyla bitkiler tarafından kaybedilen suyu ifade etmek için kullanılmaktadır. Evaporasyon ve transpirasyon gibi ayrı işlem aynı anda olabildiğinden bu değer her ikisinin bir kombinasyonudur. ET saatlik, günlük, haftalık, aylık veya yıllık olarak birim zamanda milimetre ile gösterilir. Bitki büyümesi üzerinde etkili olan ET çeşitli kaynaklardan gelen enerji ile hesaplanır. Bu enerjiler güneş radyasyonu, hava sıcaklığı ve nem olup ET değerlerinin hesaplanmasına ilişkin çalışmalar referans olarak çayır otları ve yonca gibi bitkiler kullanılarak geliştirilmiştir.

 

Hissedilen Sıcaklık (Temperature, Humidity, Sun, Wind Index)
Isı İndeksi'ne benzer şekilde THSW İndeksi de hava sıcaklığı, nem, güneş ve rüzgar hızı değerlerinden hesaplanan bir indeks değeridir. Dolayısıyla, sıcaklık ve neme ilaveten rüzgarın soğutma etkisi ve direkt güneş radyasyonun ısıtma etkisini de içerdiğinden sıcaklığın nasıl hissedildiğini ortaya koyan en iyi indekslerden biri sayılabilir.